Różnica w jednym zdaniu
Obie opisują ten sam zysk. Dzielą go tylko przez co innego.
zysk = cena − koszt narzut = zysk / koszt ← liczony od tego, co zapłaciłeś Ty marża = zysk / cena ← liczona od tego, co zapłacił klient
Ponieważ cena jest zawsze wyższa od kosztu, marża jest zawsze mniejszą liczbą. Jeśli ktoś podaje procent bez wyjaśnienia który, warto założyć wersję korzystniejszą dla niego i dopytać.
Przykład
Kupujesz za 60, sprzedajesz za 100:
- zysk = 100 − 60 = 40
- narzut = 40 / 60 = 66,7%
- marża = 40 / 100 = 40%
Ten sam zysk 40, dwa bardzo różnie wyglądające procenty. Żaden nie jest błędny — odpowiadają na inne pytania. Narzut mówi, ile dołożyłeś. Marża mówi, ile ze sprzedaży zostaje u Ciebie.
Błąd, który kosztuje realne pieniądze
Chcesz 30% marży, więc doliczasz 30% do kosztu. Z 60 robi się 78 — a marża, którą faktycznie masz, to 18 / 78 = 23,1%, nie 30%.
Żeby wyjść na 30% marży, cena musi wynieść 60 / 0,7 = 85,71. To prawie osiem jednostek na sztuce, a przy realnym wolumenie różnica między biznesem, który się spina, a takim, który nie.
cena pod docelową marżę = koszt / (1 − marża) cena pod docelowy narzut = koszt × (1 + narzut)
Błąd rośnie szybko. Przy celu 50% ten sam koszt 60 daje raz 90, a raz 120 — luka 30, czyli połowa ceny zakupu.
Czego używać i kiedy
Marży do wszystkiego, co dotyczy kondycji firmy. To o niej mówią księgowość, inwestorzy i marketplace’y, porównuje się czysto między produktami i to ona pokazuje, ile miejsca ma rabat.
Narzutu do ustalania cen na co dzień. Jeśli kupujesz po znanym koszcie i mnożysz przez stały wskaźnik, narzut liczy się szybciej w głowie — „koszt razy dwa” to 100% narzutu i 50% marży.
Problem zaczyna się, gdy jedno miesza się z drugim w tej samej firmie: zakupy myślą narzutem, księgowość raportuje marżę, a liczby nigdy się nie zgadzają.
Gdzie w tym VAT
Marżę i narzut liczy się zawsze od kwot netto. VAT nie jest Twój, więc nie ma miejsca w żadnej z tych wielkości.
Wybór VAT na tej stronie służy wyłącznie ostatniemu krokowi: wyliczasz cenę netto, której wymaga Twoja marża, i doliczasz stawkę kraju przeznaczenia, żeby otrzymać cenę na wystawie. Liczenie marży od ceny brutto zawyża ją mniej więcej o wysokość stawki — przy polskich 23% to bardzo dużo.
Przeliczenie narzutu na marżę
| Narzut | Marża |
|---|---|
| 10,0% | 9,1% |
| 15,0% | 13,0% |
| 20,0% | 16,7% |
| 25,0% | 20,0% |
| 30,0% | 23,1% |
| 40,0% | 28,6% |
| 50,0% | 33,3% |
| 60,0% | 37,5% |
| 75,0% | 42,9% |
| 100,0% | 50,0% |
| 150,0% | 60,0% |
| 200,0% | 66,7% |
| 300,0% | 75,0% |
Najczęstsze pytania
Narzut, zawsze, przy każdej rentownej sprzedaży. Są powiązane: marża = narzut / (1 + narzut). 100% narzutu to 50% marży, 50% narzutu to 33,3% marży.
Podziel koszt przez 0,6. Przy koszcie 60 wychodzi 100. Ogólnie: koszt / (1 − marża jako ułamek). Doliczenie 40% do kosztu daje 84 i marżę tylko 28,6%.
Tylko gdyby towar był darmowy — dlatego kalkulator tego nie przyjmuje. Im bliżej 100%, tym bardziej wymagana cena ucieka do nieskończoności. Narzut takiego sufitu nie ma: 900% narzutu jest możliwe i odpowiada 90% marży.
Jeśli marża ma być użyteczna — tak. Klasycznie marża brutto obejmuje tylko koszt towaru, ale w sprzedaży online koszt reklamy na sztukę zachowuje się dokładnie jak koszt towaru. Doliczony sprawia, że liczba przestaje pochlebiać.
Uniwersalnej odpowiedzi nie ma — spożywka żyje z kilku procent, software z ponad dziewięćdziesięciu. Bardziej niż poziom liczy się zapas: czy produkt przetrwa 20% rabatu, wzrost kosztu reklamy i normalną zwrotność i nadal wyjdzie na plus?