Import z Chin do UE: ile naprawdę płacisz
Wycena z fabryki to liczba, wokół której się planuje, i najmniejsza część sumy. Fracht, cło, VAT importowy i odprawa regularnie dokładają 40–60 procent — a ponieważ każda pozycja liczy się od poprzedniej, dodawanie procentów myli w obie strony.
Łańcuch, po kolei
wartość celna = towar + fracht do granicy UE + ubezpieczenie cło = wartość celna × stawka cła podstawa VAT = wartość celna + cło + koszty odprawy VAT importowy = podstawa × stawka kraju przeznaczenia koszt całkowity = wszystko powyżej, zsumowane
Dwie rzeczy zaskakują. Cło nalicza się także od frachtu, bo wartość celna to wartość CIF — koszt, ubezpieczenie i fracht do miejsca wprowadzenia. A VAT nalicza się na cło, a nie obok niego.
Transport wewnątrz UE po odprawie jest Twoim kosztem, ale nie wchodzi do wartości celnej, więc nie generuje cła.
Przykład
Paleta ceramiki stołowej, 500 sztuk, dostarczana do Niemiec:
- Towar 10 000 · fracht morski do granicy 1 200 · ubezpieczenie 60
- Wartość celna = 11 260
- Cło 12% = 1 351,20
- Odprawa i handling = 150
- VAT importowy 19% od 12 761,20 = 2 424,63
- Razem z konta = 15 185,83
To 51,9% ponad cenę z faktury. Ale jeśli VAT importowy podlega odliczeniu, realna podstawa kosztowa to 12 761,20 — 27,6% ponad fakturę, czyli 25,52 na sztukę.
Obie liczby są ważne i odpowiadają na co innego. Pierwsza mówi, ile musi być na koncie w dniu odprawy. Druga — od czego liczysz cenę.
Cło to nie jedna liczba
Pytamy o „stawkę cła na mój produkt”, jakby była cechą towaru. Wynika z trzech danych: kodu taryfowego, kraju pochodzenia i ewentualnej umowy preferencyjnej.
Chiny nie mają z UE umowy preferencyjnej, więc obowiązuje stawka zwykła. Rozpięta jest od 0% na większości komputerów i telefonów przez 12% na tekstyliach i ceramice po 14% na rowerach.
W obrębie jednej kategorii różnice bywają większe, niż się wydaje. Dwa produkty wyglądające w katalogu identycznie mogą siedzieć w różnych kodach z kilkoma punktami różnicy. Weź kod od dostawcy, a potem sprawdź go sam w TARIC — dostawcy zgadują, a za zgadywanie płacisz Ty. Metoda jest opisana w jak ustalić kod HS.
Cło antydumpingowe: to, co psuje transakcje
To pozycja zamieniająca rentowny import w stratę i nalicza się dodatkowo do zwykłego cła, dla wybranych towarów z wybranych krajów.
Wobec Chin obowiązują wieloletnie środki m.in. na rowery i e-rowery, śruby, ceramikę stołową i płytki oraz panele fotowoltaiczne. Stawki nie są symboliczne — dwucyfrowe to norma, zdarza się powyżej 60%.
Środki są przy tym powiązane z produktem i producentem: ten sam towar od wskazanej z nazwy fabryki może mieć inną stawkę niż od niewskazanej. Sprawdź to przed złożeniem zamówienia, a nie gdy kontener stoi w porcie. Wtedy zostaje zapłacić, porzucić albo wywieźć z powrotem.
Próg 150 € nie robi tego, co się wydaje
Przesyłki poniżej 150 € są zwolnione z cła. Nie są zwolnione z VAT-u importowego — to zwolnienie zniesiono w 2021 roku i właśnie dlatego paczki z Azji przestały być tanie.
Dzielenie jednego zamówienia na kilka przesyłek, żeby zmieścić się poniżej progu, traktuje się jako obejście, gdy towar zamówiono razem — a urzędy szukają dokładnie takiego wzorca.
Jeśli sprzedajesz takie przesyłki konsumentom w UE, IOSS pozwala pobrać VAT przy kasie zamiast zatrzymywać kupującego przy doręczeniu z opłatą manipulacyjną. Kupujących ta opłata drażni bardziej niż sam podatek — szczegóły są w VAT od przesyłek do 150 €.
Incoterms decydują, kto za co płaci
EXW znaczy, że odbierasz spod bramy fabryki i wszystko dalej jest Twoje. Tanio na fakturze, drogo w praktyce, a odpowiadasz za chińską odprawę eksportową, co z zagranicy jest niewygodne.
FOB stawia towar na statku na koszt dostawcy. Przy kontenerach zwykły rozsądny domyślny wybór.
DDP wygląda najwygodniej — dostawca dowozi pod drzwi, cło opłacone. To wariant, do którego warto podchodzić nieufnie. Często nie zobaczysz zgłoszenia celnego, możesz nie odliczyć VAT-u importowego, bo zgłoszenia nie dokonano w Twoim imieniu, a przy optymistycznej wycenie odpowiedzialność i tak może wrócić do Ciebie jako faktycznego importera.
Tanio wyglądająca oferta DDP i utracone odliczenie VAT-u często się znoszą, a ryzyko dokumentowe dostajesz gratis. Pełny bilans jest w DDP czy DAP.
Zanim złożysz zamówienie
- Zdobądź kod taryfowy i sprawdź go sam w TARIC
- Sprawdź środki antydumpingowe dla tego kodu konkretnie z Chin
- Ustal, czy dotyczy Cię CBAM — obejmuje stal, aluminium, cement, nawozy i wodór
- Uzgodnij Incoterms wyraźnie, FOB przed DDP
- Przelicz kalkulator kosztu importu na realnych ofertach frachtu, nie na szacunkach
- Sprawdź zgodność produktu: oznakowanie CE, GPSR i rejestrację opakowań w każdym kraju sprzedaży
- Miej numer EORI, zanim statek przyjdzie — i upewnij się, że znajdzie się w zgłoszeniu
Punkt o zgodności łapie więcej sprzedawców niż cło. Towar może przejść granicę bezbłędnie i mimo to być niesprzedawalny, bo nikt nie zarejestrował opakowań — a rejestruje się przed pierwszą sprzedażą, nie po: zobacz EPR i rejestrację opakowań.
Najczęstsze pytania
Dla czynnego podatnika z prawem do odliczenia to kwestia płynności, a nie kosztu — płacisz na granicy i odzyskujesz w deklaracji. Gotówkę planuj według brutto, cenę licz od netto.
Nie, i to najszybsza droga do poważnego problemu. Wartości celne porównuje się z cenami referencyjnymi, a zaniżenie oznacza sankcje plus doszacowane cło. Dostawcy czasem to proponują. Odmawiaj.
Tak, przy każdym imporcie komercyjnym do UE. Jest bezpłatny, nadaje go krajowa administracja celna i zajmuje dni, nie tygodnie — ale załatw go przed przybyciem towaru, nie po.
Urząd przelicza po oficjalnym kursie miesięcznym publikowanym w tym celu, a nie po kursie Twojego banku z dnia zapłaty. Niewielka różnica między zapłaconym a zgłoszonym jest normalna.